De tuin als toevluchtsoord

In gesprek met Laurie Cluitmans

24.08.2018

vorige /

Hoi Laurie, je won de afgelopen editie van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek, met een prachtig essay over de kunstenaarstuin van Derek Jarman. Hoe gaat het nu met je? Ben je sindsdien nog verder gegaan met Jarman en het thema van migratie wat je erin vervlocht? 

Ja het gaat goed! Het essay dat ik schreef over Jarman en zijn tuin is het uitgangspunt geworden voor een groter onderzoek. Het onderwerp van de tuin als toevluchtsoord en tegelijkertijd parallel lopend aan de samenleving fascineert me nog steeds mateloos. De manipulatie van de natuur in de tuin breng ik in dit onderzoek in verband met de cultuurhistorische traditie van tuinen, ideeën over ecologie en het anthropoceen, maar ook taxonomie. In het onderzoek probeer ik de actualiteit op verschillende manieren te verweven. Laatst schreef ik een kort essay voor De Witte Raaf over Ian Hamilton Finlay en zijn voorstel voor 'Een revolutionaire tuin' ter herdenking aan de Franse Revolutie. De kunstenaar werd echter door de Franse pers beschuldigd van fascisme en zijn voorstel zou nooit worden uitgevoerd. Het is een fascinerende case study waar ik nog meer over wil schrijven, niet alleen over de connectie met fascisme nu, maar ook in relatie tot een meer duistere kant van de tuin. Zo werd er in het Derde Rijk strikt toegezien op het uitsluitend planten van inheemse (nationale) planten. Exoten en alles van buitenaf waren verboden. Deze ideologie wordt ook wel ecofascisme genoemd.

Hoe blik je terug op het winnen van de prijs?

Het was een eer deze prijs te winnen. Toen ik destijds als 'fulltime freelancer' aan de slag ging, had ik voor ogen mijn eigen curatoriele stem en schrijven verder te ontwikkelen. Deze prijs is daar een hele fijn boost voor geweest. Het voelde als een bevestiging dat ik de juiste keuze had gemaakt én dat er meer in dit onderwerp zat. Ik ben er sindsdien volop ingedoken. Ik kreeg een bemiddelaarssubsidie van het Mondriaan Fonds om het onderzoek verder uit te werken en was een paar maanden curator in residence bij CCS Bard Upstate New York. CCS heeft een belangrijk archief van Ian Hamilton Finlay en daarnaast veel academische en curatoriele expertise in huis. Het onderzoek heb ik verzameld op een website (vormgegeven door Phil Baber) die binnenkort bij Rongwrong wordt gelanceerd.

Heb je nog veel geschreven?

Ik heb leuke aanbiedingen gehad en ook een uitgeverij die mij benaderde. Door tijdgebrek, en ook om meer focus in mijn praktijk te brengen, probeer ik de teksten die ik schrijf grotendeels in het kader van dit onderzoek naar de kunstenaarstuin te plaatsen.

Sinds dit jaar ben je curator bij Centraal Museum Utrecht. Hoe gaat het daar, en gaan we er nog iets terugzien dat voortkomt uit je essay?

Het Centraal Museum is een spannende plek waar met de nieuwe artistieke visie van directeur Bart Rutten weer veel mogelijk is op het gebied van hedendaagse kunst. De eerste tentoonstelling waar ik aan mee werkte opent op 21 september: De Line Up. Een grote tekeningententoonstelling die het Centraal Museum samen met gastconservator Robbie Cornelissen maakte. In oktober opent een kleinere tentoonstelling met de Griekse videokunstenaar Janis Rafa waar ik samen met haar aan werkte. Ondertussen loopt het onderzoek naar de kunstenaarstuin door en zal dat eveneens een grote tentoonstelling worden in 2021 in het museum.

Wat betekent de kunstkritiek voor jou als curator?

Als curator vind ik de kunstkritiek heel belangrijk. Je probeert met een tentoonstelling het werk van een kunstenaar op een actuele en urgente wijze samen te brengen en te communiceren aan het publiek. Als ik een recensie lees waarin een criticus een tentoonstelling en praktijk van een kunstenaar écht analyseert en in context plaats word ik daar heel blij van. Of het nu een positieve of negatieve recensie is. Het is wat dat betreft jammer dat de dagbladen vaak alleen kortere recensies publiceren. Als auteur ontwijk ik zelf in alle eerlijkheid het schrijven van recensies, daarvoor zou ik voor mijn gevoel meer (onafhankelijke) afstand moeten hebben.

Heb je nog iets bijzonders gedaan met het prijzengeld dat je won?

Het prijzengeld is in de grote "pot" van het onderzoek gegaan en droeg bij aan publieke talks die ik organiseerde, en aan de website die binnenkort zal verschijnen!

nieuws

Interview Laurie Cluitmans
24.08.2018
Terugblik met de hoofdprijs- winnaar van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2016 in de categorie Essay
Terugblik Brenda Tempelaar
09.07.2018
Interview met de hoofdprijs winnaar van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2016 in de categorie Recensie
PJKK 2018 van start
30.05.2018
Met een interview door Mirthe Berentsen in gesprek met Kasper Bosmans en Wendelien van Oldenborgh gaat deze maand de PJKK 2018 van start
PJKK verwelkomt nieuwe partners
31.01.2018
Cobra Museum voor Moderne Kunst, Netwerk Aalst en M - Museum Leuven sluiten zich aan voor PJKK 2018
Winnend essay Laurie Cluitmans in De Groene Amsterdammer
13.01.2017
Publicatie door De Groene Amsterdammer van het essay 'De mogelijkheid van een tuin', waarmee Laurie Cluitmans de hoofdprijs won.
Winnaars PJKK 2016
16.12.2016
Trots presenteren wij de winnaars van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2016
Uitreiking PJKK2016
01.12.2016
Op 16 december worden de winnaars van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2016 bekend gemaakt bij het M HKA, Antwerpen
Genomineerden PJKK 2016
08.11.2016
Verheugd maken we de genomineerden bekend voor de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2016
Tussen tijdelijk en tijdloos
22.08.2016
Interview met Marieke Ladru, winnaar 'internetkritiek' van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2012
Bekendmaking mentoren PJKK 2016
15.08.2016
Met veel plezier kondigen wij de mentoren aan voor de aankomende winnaars van de PJKK
Voor de pegels en de props
21.07.2016
Interview met Lynne van Rhijn, winnaar van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2010
Met de kunst als kompas
15.07.2016
Interview met Christophe Van Gerrewey, winnaar van de eerste editie van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek.
Kunstkritiek: leve de grote greep
07.07.2016
Birgit Donker voegt een ingredient toe aan het 'recept voor kunstkritiek' dat Thijs Lijster voor De PJKK 2016 schreef.
Oproep PJKK 2016
25.05.2016
Jonge kunstcritici tot 35 jaar worden van harte uitgenodigd om deel te nemen aan de vijfde editie van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek
De Kunst van de Kritiek #2
21.05.2016
Op 26 mei vindt de tweede editie van 'De Kunst van de Kritiek' plaatst bij het Institute of Network Cultures.
Symposium kunstkritiek
30.04.2016
Op 19 mei 2016 vindt het symposium ‘Kunstkritiek, kunsttheorie, kunstgeschiedenis. Een ingewikkeld samenspel?' plaats.
De grote vlucht inwaarts
01.04.2016
Nu in de winkel: de eerste essaybundel van Thijs Lijster, vernoemd naar het stuk waarmee Lijster in 2010 de PJKK won
Verslag mentorschap Laurens Otto
24.03.2016
Laurens Otto won met zijn recensie voor de PJKK2014 een jaarlang mentorschap. We vroegen hem hoe hij het heeft gehad.
Verslag Masterclass
Visuele Kunstkritiek

29.04.2015
Naar aanleiding van de PJKK 2014 is er een Masterclass Visuele Kritiek georganiseerd. Lees hier het verslag.
Publicatie teksten 2014
19.12.2014
Alle genomineerde teksten en het juryrapport zijn gebundeld, gepubliceerd en hier te downloaden.
Winnaars PJKK 2014
12.12.2014
Met trots presenteert de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek de winnaars van 2014.
Uitreiking PJKK 2014
26.11.2014
Op 11 december 2014 zullen de winnaars van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2014 bekend worden gemaakt.
Genomineerden PJKK 2014 bekend
10.11.2014
De organisatoren en de jury zijn verheugd de genomineerden in de categorieën Essay en Recensie bekend te maken.
Bekendmaking mentoren PJKK 2014
10.09.2014
Het is met veel plezier dat wij de namen aankondigen van de mentoren.
In goede kunstkritiek...
22.08.2014
Ook Steven ten Thije reageert op Wouter Hillaert en benadrukt het belang van de discussie over kunst.
Een monster van mogelijkheden
22.07.2014
Roos van der Lint (Winnaar PJKK 2012) schreef een reactie op het artikel van Wouter Hillaert voor PJKK 2014.
Jury 2014
01.07.2014
Met trots presenteren wij u de jury van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2014.
De toekomst van kritiek ligt in de vorm
18.06.2014
Wouter Hillaert schreef het openingsartikel voor de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2014.
Uitreiking 2012 in beeld
30.11.2012
De derde editie van de Prijsuitreiking vond plaats in het Auditorium van het Stedelijk Museum Amsterdam op 29 november 2012.
Nu verkrijgbaar
01.01.2012
Publicaties de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2008 en 2010.
nieuws
Interview Laurie Cluitmans